Haveneiland op zee

 

Een haveneiland op zee is de oplossing om een inhaalslag te maken voor de realisatie van offshore windparken op zee. Nederland heeft een forse ambitie om tussen 2015 en 2020 elk jaar 200 windturbines te plaatsen op zee.

 

De locaties waar de meeste wind-turbines gebouwd kunnen worden liggen zo’n 80 kilometer uit de kust tussen Den Helder en IJmuiden. Om daar te komen kost vele uren heen en weer varen. Om die parken te kunnen bouwen en onderhouden zou een haveneiland op zee een uitkomst zijn. Tevens zou op het eiland een transformatorstation kunnen worden gebouwd: het stopcontact op zee. We zijn in gesprek met Chris Westra, directeur van We@Sea en voorzitter van de stichting HEDEN.

 

Om ruim 1.000 windturbines ver op zee te bouwen heb je veel havencapaciteit van IJmuiden en mogelijk andere havens nodig. De lange vaartijden en weersomstandigheden (weather windows) vormen een groot probleem. Een werkhaven op zee die in verbinding staat met andere havens en waar onderdelen van de windturbines worden aangevoerd, in elkaar gezet , beproefd en dan op hun fundering geplaatst, zou fantastisch zijn. Daardoor kun je veel sneller, goedkoper en effectiever bouwen en onderhouden. Vooral het vooraf testen van de complete windturbine op het eiland en dan in een keer op de fundatie plaatsen is een groot voordeel.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schetsontwerp van het haveneiland (ST Heden)

   

Cruciale positie

Al sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw is Chris Westra pleitbezorger voor windenergie. Nederland heeft een goede ligging en we beschikken over een unieke combinatie van (offshore) bedrijfsleven en (engineering) kennis die nodig is. Een ander aspect is onze handelsmentaliteit. We kunnen met een eiland ook de eerste stap zetten voor een Europees offshore elektriciteitsnet. Met bijvoorbeeld drie eilanden, op goed gekozen plaatsen op de Noordzee, geven we een impuls aan de realisatie van offshore windenergie. We zouden de Duitse offshore windturbineparken kunnen aansluiten boven de Waddeneilanden. En niet te vergeten de Engelse parken. Engeland heeft een enorme ambitie, die gaan vele duizenden windturbines plaatsen.

 

Met de bouw van eilanden op zee, doet Nederland een sprong voorwaarts en neemt een cruciale positie in. Het jaar 2020 is immers een korte termijn. In 2050 willen we 40% van onze duurzame energie behalen uit windenergie. De keuze voor offshore is dan een logische. Met slechts 10% van ons deel van de Noordzee is het mogelijk om een substantieel deel van onze elektriciteitsbehoefte op te wekken. Offshore windenergie gaat deze eeuw voor onze elektriciteitsvoorziening een zeer grote rol spelen. Van de Noordzee kunnen we net zoveel energie produceren als nu vanuit het Midden Oosten.

 

Chris Westra, directeur We@Sea

 

Impuls

Werkeilanden op zee zijn een impuls voor snelle groei van windenergie op zee. Met het stopcontact kan op innovatieve en efficiënte wijze windenergie op zee worden gebundeld. Een minstens zo belangrijk voordeel van een stopcontact is dat de energie vanuit verschillende windparken op één plaats samenkomt. Van daaruit kan het dan centraal worden getransporteerd naar een landelijke net of worden aangewend voor export zoals naar de UK. Het verlies van elektriciteit kan stevig worden gereduceerd door een innovatief centraal transport. Dat is effectiever dan verschillende transportlijnen vanaf afzonderlijke windturbineparken. Het voordeel van een Europees netwerk is dat er betere afstemming is tussen vraag en aanbod van elektriciteit.

 

Beheer van windenergie netwerk

Op grond van de Elektriciteitswet is TenneT verantwoordelijk voor het beheer van het elektriciteitsnet en dus voor het vervoer van windenergie op zee naar land. Het ontwikkelen van één of meerdere stopcontacten op zee als basis voor een gedegen infrastructuur is zeer wenselijk. Zo wordt het efficiënt om meerdere windmolenparken in korte tijd te realiseren. “Het is de meest kostenefficiënte oplossing”, stelt Chris Westra. “Nederland kan bovendien haar offshore windparken ontsluiten met interconnectoren tussen de elektriciteitstransportnetten van de landen rond de Noordzee. Zie hier het belang van handel, innovatie en ontwikkeling. Tennet heeft haar positie al uitgebreid naar Duitsland, de vraag en noodzaak naar duurzame energie nemen toe. Het zou goed voor Nederland zijn als wij een essentiële functie krijgen in de realisatie van offshore windenergie in Europa. We hebben daarvoor het bedrijfsleven, de havencapaciteit en de kennisinstituten.”

 

Wetswijziging

Door de Minister van EZ is aan de Tweede Kamer een voorstel tot wijziging van de Energiewet gestuurd om voorrang voor duurzame opwekking in de wet te verankeren. Daarmee komt de huidige regeling betreft aanmerkelijke investeringen (artikel 41b tweede lid) te vervallen.

 

Op grond van het nieuwe artikel 20d worden de kosten voor uitbreidingen van de netten waarvoor op grond van de Wet ruimtelijke ordening een inpassingsplan is vastgesteld of een projectbesluit is genomen, verrekend in de transporttarieven. Concreet betekent dit dat bijvoorbeeld investeringen in hoogspanningsnetten voor de aansluiting van kolencentrales en het transport van opgewekte energie van Noord-Nederland of de Maasvlakte naar afnemers in Nederland en Duitsland worden gedekt uit de transporttarieven. Dat is gelijk ook een basis voor de financiering van een eiland op zee, dat bovendien duurzamer is dan fossiele brandstofcentrales.

 

Leidinginfrastructuur

Door het Kabinet is in het kader van de Stimulering Duurzame Energieproductie besloten extra middelen beschikbaar te stellen voor 500 MW aan offshore windenergievermogen. Daarmee komt de stimulering op de korte termijn in totaal op 950 MW. Dan moeten we nu wel doorpakken op weg naar het doel van 6.000 MW. Efficiënt ruimtegebruik door bundeling van kabels en leidingen op de bodem van de Noordzee is wenselijk voor het veilig aanleggen van windturbineparken. Die bundeling van kabels en leidingen is met een eiland op zee ook eenvoudiger te realiseren met nieuwe innovatieve elektrische systemen. Hierdoor ontstaan kostenvoordelen voor zowel de exploitanten als de Nederlandse samenleving. Lagere kosten voor windenergie-exploitanten betekenen een lagere overheidsbijdrage per MWh. Dus met dezelfde middelen meer elektriciteitsproductie uit windenergie.

 

Synergie met gasvelden

Een bijkomend voordeel van een sterk elektriciteitsnet op zee is dat bijna lege gasvelden kunnen worden leeg geproduceerd door op zee het gas om te zetten in elektriciteit (‘verstromen’) en via het offshore elektriciteitsnet naar de wal te transporteren. De olie en gasindustrie kan mee profiteren van een elektriciteitsnet op zee. “Aan een eiland op zee zitten eigenlijk alleen maar voordelen.”

 

Impuls is nu nodig

TenneT heeft de verplichting windparken op zee te voorzien van een aansluiting. Toepassing van de Elektriciteitswet betekent dat TenneT een hoogspanningsnet mag aanleggen voor offshore windenergie en het transport van de met deze windparken opgewekte elektriciteit.

 

Een compact trafostation op een stalen fundatie (Jacket) is kostbaar en kwetsbaar voor aanvaringen en storingen. Op een eiland kan net als op land, de installatie wat ruimer worden gebouwd en er is geen gevaar voor aanvaringen. Kortom een eiland op de Noordzee is een energetisch en financieel aantrekkelijke oplossing voor de duurzame energie koers van Nederland. Met de kennis van het Energie-eiland is Lievense mede initiatiefnemer voor deze ontwikkeling.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schetsontwerp van het haveneiland (Lievense)